วันอาทิตย์ที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2555

การประยุกต์ใช้ GIS กับงานทางด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม

การประยุกต์ใช้ GIS กับงานทางด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม

เทคโนโลยีทางด้าน GIS ให้ข้อดีที่เหนือกว่าฐานข้อมูลปกติเมื่อนำไปประยุกต์ใช้กับด้านพลังงาน ซึ่งนอกจากประโยชน์ที่ทำให้เห็นถึงข้อมูลเชิงพื้นที่ที่เกี่ยวกับข้อมูลพลังงานแล้ว GIS ยังช่วยให้นักวิจัยสามารถผสมผสานข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการพลังงานกับชั้นข้อมูลอื่นๆ ที่อยู่บนพื้นฐานข้อมูลที่ระบุสถานที่ตั้ง (Location)ได้ สิ่งนี้นับว่าเป็นจุดเด่นและเป็นเครื่องมือที่มีความสำคัญสำหรับนักวิจัยทางด้านพลังงาน เพื่อใช้ในการกำหนดนโยบาย การประเมินความเสี่ยง และเผยแพร่ข้อมูลวิเคราะห์และประเมินผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม ทางสถาบันฯมีข้อเสนอที่จะสร้างและพัฒนาการประยุกต์ใช้ GIS กับการพลังงาน ในรูปแบบการแสดงบนเครือข่าย Internet หรือในรูปแบบ Standalone โดยมีความแตกต่างที่การแสดงบนเครือข่าย Internet จะเปิดให้คนทั่วไปและสมาชิกเครือข่าย TeeNet ที่มี Internet สามารถดูข้อมูลได้ฟรี ส่วนรูปแบบ Stand-alone จะบริการให้เฉพาะผู้ที่เป็นสมาชิกเครือข่าย TeeNet ที่ผ่านการอบรมแล้วเท่านั้น เนื่องจากระบบนี้มีความซับซ้อนมากและต้องการความเชี่ยวชาญสูง

ตัวอย่างของการประยุกต์ใช้ GIS กับงานทางด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม มีดังต่อไปนี้


Alternative (Solar/Wind) Power
ประเด็นสำคัญของการประยุกต์ใช้คือการแสดงพื้นที่ทั้งหมดของประเทศไทยได้ทั้ง 
(1) แหล่งพลังงานทางเลือกที่ศักยภาพสูงในการนำมาใช้ประโยชน์ทั้งจากพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลมและแหล่งพลังงาน ที่ใช้แล้วหมดไป 
 (2) แหล่งพลังงานที่ใช้ในปัจจุบันแต่มีข้อบกพร่องและที่ขาดประสิทธิภาพอยู่

Urban Forestry
เป็นการแสดงถึงการปรับปรุงสิ่งแวดล้อมของเมืองให้ดีขึ้นและการประหยัดพลังงานโดยใช้ธรรมชาติ การวิจัยในเรื่องการเพิ่มพื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่ป่ามีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะใช้ GIS เพื่อคัดเลือกพื้นที่ที่เหมาะสม และได้ประโยชน์สูงสุด ซึ่งทำให้สามารถบริหารงบประมาณได้อย่างคุ้มค่า เนื่องจากการประยุกต์ใช้ GIS อยู่ในระดับข้อมูลของเมืองซึ่งการจัดเก็บข้อมูลต้องใช้ต้นทุนสูง ทางสถาบันฯจึงพิจารณาว่าการประยุกต์ใช้ดังกล่าวจะเป็นในลักษณะ Stand-alone Application บนพื้นฐานของข้อมูลเมืองใดเมืองหนึ่งก่อน แล้วต่อมาค่อยนำไปเผยแพร่บน Internet ต่อไป

Risk Management
เป็นการเน้นถึงความเสี่ยงของความเสียหายของธรรมชาติต่อการส่งจ่ายพลังงานทั้งจากแหล่งผลิตและ ระบบการส่งถ่าย/ขนส่งพลังงาน ซึ่งความสำคัญของข้อมูลนี้เมื่อเชื่อมโยงกับ GIS คือสามารถใช้ในการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยง ที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่การกำหนดมาตรการในการป้องกันมิให้อุบัติเหตุหรืออุบัติภัยเกิดขึ้น รวมทั้งใช้ในการกำหนดมาตรการในการ ลดผลกระทบกรณีที่เกิดอุบัติเหตุหรืออุบัติภัย เช่นทราบถึงตำแหน่งสถานีดับเพลิงและระยะเวลาและระยะทางที่รถวิ่งจนถึงที่เกิดเหตุ เป็นต้น

Energy Project Information System
จุดประสงค์ของการประยุกต์ใช้นี้เพื่อจัดเตรียมรายละเอียด ตำแหน่งที่ตั้งของโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพลังงานของประเทศไทย และข้อมูลเหล่านี้จะนำเผยแพร่บน Internet ในลักษณะการประยุกต์ใช้แบบ Interactive สมาชิกเครือข่าย TeeNet สามารถทำการปรับปรุงรายละเอียดของโครงการต่างๆได้โดยอาศัย Internet ซึ่งประโยชน์ของข้อมูลนี้ เมื่อเชื่อมโยงกับ GIS คือทำให้ทราบถึงโครงการต่างๆที่ได้ดำเนินการไปแล้วในบางพื้นที่ ซึ่งสามารถติดตามความก้าวหน้าได้ และเป็นประโยชน์แก้ผู้ให้ทุนหรือผู้ที่จะทำการวิจัยในการกำหนดหัวข้อและเนื้อหาการวิจัยให้เกิดประโยชน์สูงสุดและคุ้มค่า

Co-generation (wind/hydro)
ถึงแม้ว่าแหล่งกำเนิดไฟฟ้าด้วยพลังงานลมจะเป็นพลังงานที่สะอาด ใช้ไม่หมดอย่างไรก็ตามอาจเกิดปัญหาขัดข้องไม่สามารถผลิตพลังงานได้อย่างต่อเนื่อง ดังนั้นจึงควรพิจารณาพลังงานน้ำขนาดเล็ก (Micro-scale hydro power generation) เป็นแหล่งสำรองควบคู่ไปกับการใช้พลังงานลม ข้อมูลพลังงานทางเลือกที่สามารถ ใช้คู่ไปกับพลังงานลม จะนำมาจัดเตรียมไว้เพื่อประยุกต์ใช้ในระบบนี้เช่นกัน

Biomass
การใช้ Biomass (ทั้งที่เป็น Domestic waste หรือผลพลอยได้ทางการเกษตร) ซึ่งเป็นแหล่งเชื้อเพลิงหรือแหล่งพลังงานทางเลือกอีกประการหนึ่ง เป้าหมายของการประยุกต์ใช้นี้เพื่อแสดงพื้นที่ที่มีศักยภาพ ของแหล่งพลังงานประเภทชีวมวล (Biomass) การประยุกต์ใช้ดังกล่าวจะเป็นในลักษณะ Stand-alone Application และต่อมาจึงนำขึ้นเผยแพร่บน Internet ต่อไป

Energy Conservation Marketing
การตลาดทางด้านการอนุรักษ์พลังงานเป็นสาขาหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับการตลาดประเภทอื่นๆ ซึ่งต้องการความรู้ของพื้นที่เป้าหมายในเรื่องปัจจัยทางภูมิศาสตร์และเศรษฐศาสตร์สังคมซึ่งเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับการใช้ GIS ประโยชน์ของข้อมูลนี้เมื่อเชื่อมโยงกับ GIS คือทราบถึงประเภทและปริมาณการใช้พลังงานในแต่ละกิจกรรม ทำให้สามารถวางแผนทาง การตลาดและการรณรงค์เพื่อให้เกิดการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสม การประยุกต์ใช้ดังกล่าวจะกระทำในลักษณะ Stand-alone Application และจะนำเสนอบน Internet ต่อไป

Natural/Man-made Energy Sources VS Requirements
การประยุกต์ใช้ GIS นี้เป็นการผสมผสานข้อมูลของแหล่งพลังงานต่างๆ (ทั้งที่เป็นแหล่งธรรมชาติและมนุษย์ทำขึ้นมา) จากการประยุกต์ใช้ GIS อื่นๆในโครงการนี้ ทั้งนี้เพื่อพัฒนาและสร้างชั้นข้อมูล ระดับประเทศโดยรวม หรือการสรุปในภาพรวมอีกครั้งหนึ่งของเรื่องการใช้พลังงานเพื่อทำเป็นฐานข้อมูลเดียว และการประยุกต์ใช้ดังกล่าวจะนำเสนอบน Internet ต่อไป

Power Distribution
การประยุกต์ใช้ GIS ในเรื่องดังกล่าวเป็นการจัดหาและแสดงข้อมูลเพื่อให้พิจารณาแบบง่ายๆ โดยการประยุกต์ใช้ GIS บน Internet นี้จุดมุ่งหมายเพื่อแสดงระบบเครือข่ายของการกระจายพลังงานของประเทศไทย ซึ่งรวมถึงที่ตั้งของแหล่งกำเนิดพลังงานต่างๆด้วย โดยมีชั้นข้อมูลเชิงพื้นที่เป็น Background เช่นขอบเขตการปกครอง ลักษณะภูมิประเทศในลักษณะ Terrain ศูนย์กลางประชาชน ปริมาณการใช้พลังงานต่างๆ แผนที่การใช้ที่ดิน และพื้นที่ที่ต้อง อนุรักษ์ต่างๆ เป็นต้น

Pipelines Management
จะเห็นว่าปัจจุบันการเกิดเพลิงไหม้จากสาเหตุท่อส่งน้ำมันได้ปรากฏให้เห็นแล้ว ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันจึงเกิดการประยุกต์ใช้ GIS เพื่อแสดงระบบเครือข่ายของท่อส่งน้ำมัน (Pipelines) ขึ้นโดยพิจารณาจากความเสี่ยงต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้นจากระบบเครือข่ายการกระจายของท่อส่งน้ำมันที่มีอยู่ในปัจจุบัน จุดประสงค์ของการประยุกต์ใช้อันนี้เพื่อเน้นถึงความเป็นไปได้ที่ประชาชนหรือสิ่งแวดล้อมต่างๆจะมีความเสี่ยงขึ้น เมื่อมีท่อส่งพลังงานในบริเวณดังกล่าว เพื่อให้ผู้บริหารทราบผู้ที่รับผิดชอบเพื่อจัดเตนียมมาตรการในการป้องกันอุบัติเหตุ หรืออุบัติภัยที่อาจจะเกิดขึ้น โดยการประยุกต์ใช้ดังกล่าวมีรายละเอียดของข้อมูลมากมาย ดังนั้นการวิเคราะห์และการแสดงผล จะเป็นแบบการประยุกต์ใช้แบบ Stand-alone

TEENET Internet GIS
จุดประสงค์หลักของการประยุกต์ใช้ GIS บน Internet เพื่อจัดข้อมูลเชิงพื้นที่ และให้บริการ แก่สมาชิกเครือข่าย TeeNet ให้สามารถเผยแพร่ข้อมูลในรูปแบบข้อมูลเชิงพื้นที่ในระดับประเทศ โดยทางสถาบันฯยินดีจัดเตรียม และให้บริการในส่วนที่เป็นข้อมูลเชิงพื้นที่ต่างๆ และสมาชิกเครือข่าย TeeNet ที่สนใจในเทคโนโลยีดังกล่าวทำการจัดเตรียมข้อมูล เชิงบรรยาย (Attribute Data) เพื่อนำมาเชื่อมโยงกับข้อมูลเชิงพื้นที่และพัฒนาเป็นชั้นข้อมูลแผนที่ และเพื่อที่ให้สมาชิกเครือข่าย TeeNet ทำการปรับปรุงข้อมูลของตัวเองอย่างต่อเนื่อง ทางสถาบันฯยินดีและเสนอบริการให้สมาชิกนั้นได้เชื่อมต่อแบบบุคคล (Individual) บน TeeNet website ได้อีกด้วย

Energy Resources
การประยุกต์ใช้ GIS นี้เป็นการนำเอาฐานข้อมูลของ กชช2ค ของกระทรวงมหาดไทยในส่วนการใช้พลังงาน ของแต่ละหมู่บ้านของประเทศไทยสรุปเป็นระดับตำบล และนำมาเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ทางด้าน GIS

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น